Wɛnɖagbe Matiu Tɔn

Gun

(Bénin)

Cet article est écrit en Gun (Bénin)
This article is written in Gun (Bénin)

Wɛnɖagbe lɔ Sɔgbe xɛ Matiu (τὸ εὐαγγέλιον κατὰ Ματθαῖον, c. 70 - 110) nyí ɖokpó to wɛnɖagbe ɛnɛ xe suhúgǎn klistiani lɛ tɔn kɛalɔyi tayiɖi nǔxe sɔgbe bo to tito ji, wɛnɖagbe xe bɛ nuɖɔnamɛ ɖokpólɔ hɛn lɛ kpó owě tintan lɛdógbeɖevomɛ alɛnu yɔ́yɔ́ tɔn kpó. É ɖɔxó gandó gbɛzǎn, lizɔnyizɔn, oku, kpó fɔnsɔ́nku Jesu Nazaletinu tɔn kpó.

Xoyiɖɔ ɖélɛ sɔ́n xoɖiɖɔ etɔn lɛ mɛ

Hwenuena yè ji Jesu to Betlɛxɛm Juɖé tɔn, to axɔlu Xeloɖi hwenu, dó ayi é go, núnywɛtɔ ɖélɛ sɔ́n hwèzìzɛ dali wá Jɛlusalem, to ɖiɖɔ, ɖɔ̀, Fie wɛ mɛxe yè ji bɔ é nyí Axɔlu Ju lɛ tɔn te? ná mǐwlɛ mɔ sunhwlɛvu etɔn to hwèzizɛ dali, mǐ sɔ wá taliai nɛ gbé. Hwenuena axɔlu Xeloɖi sè onú xelɛ, awú etɔn ma jai kpó Jelusalɛm lɛkpó kpó xɛ ɛ.
- 2:1-3 (KJV)
To hwenue é mɔ susu Falesi lɛ kpó Saɖusi lɛ kpó tɔn to dinɖɔnsɛkpɔ bakptɛm lɔ tɛnmɛ, é ɖɔhlan yé ɖɔmɔ, Mì ovi amàkpóe tɔn lɛ emi, mɛnu wɛ ko ná mì avase nadó hɔ̀n sɔ́n xomɛgble xe ja lɔ mɛ? mì sɔ lɛn to mì xòmɛ, ɖɔ, Mǐ tindó Ablaxam ná otɔ̀ mǐtɔn blo: ná nyɛ ni ɖɔ ná mì, ɖɔ, Jixweyɛxwe sɔgan ɖé ovi sɔ́n zannu xelɛ mɛ ná Ablaxam.
- 3:7:9 (KJV)
Ɖónánɔ wɛ wamonɔ lɛ to gbigbɔ mɛ: ná yětɔn wɛ axɔluɖu olɔn ton.

Ɖónánɔ wɛ yé xe to awubla lɛ: ná yè ná miɔnxomɛ ná yé.

Ɖónánɔ wɛ xomɛmimiɔnnɔ lɛ: ná yé ná ɖugu ayigba tɔn.

Ɖónánɔ wɛ yě xe xùvɛ́ xùxù bɔ ovɛ́ to xúxú ná ɖóɖo wutu lɛ: ná yè ná gɔxo ná yé.

Ɖónánɔ wɛ lɛblanunɔ lɛ: ná yé ná mɔ lɛblanu yí.

Ɖónánɔ wɛ wiwénɔ to ayixa mɛ lɛ: ná yé ná mɔ Jixweyɛxwe.

Ɖónánɔ we jijɔxoɖinto lɛ: ná yè ná ylɔ yě visunnu Jixweyɛxwe tɔn.

Ɖónánɔ wɛ yé xe yè to xòmɛkɛndó ná ɖoɖó tɔn wutu lɛ: ná yětɔn wɛ axɔluɖu olɔn tɔn.

Ɖónánɔ wɛ mìwlɛ, hwenuena gbɛtɔ́ lɛ ná to vivlɛ mì kò, bo to xomekɛndó mì, bo sɔ to oylan hunkɔhunkɔ ɖɔ dó mì go to lalo mɛ, ná ce wutu.

Mì ni jaya, ná mì ni sɔ to ayǎjɛ susu, ná ale miton wɛ ɖaxo to olɔn mɛ, ná mɔkɛɖɛ wɛ yé ɖoxomɛkɛn yɛxwegán xe ko tin jɛnukɔn ná mì lɛ.

Jesu, to 5:3-12 mɛ
MÌ kpayi ɖɔ mì wá dǒdó mìtɔn to gbɛtɔ́ nukɔn, nadó nyí mimo gbɔn yé ɖé blo; enyímɔ mìwlɛ ma tindó ale ɖé to Otɔ̀ mìtɔn xe tin to olɔn mɛ ɖé gba.

Enɛwutu hwenuena hyɛ wà lɛblanu núnina towě, a kún okpèn ɖé to nukon towě blo, ɖilě nyɛuwatɔ lɛ nɔ wà dó to sinagogu mɛ, kpóɖɔ to alixogbó ji ná yě nidó dó gigo sɔ́n gbɛtɔ́ lɛ ɖé. Nǔgbó wɛ yen ɖɔ hlan mì, ɖɔ, Yé ko mɔyí to gigɔ́ me ale yětɔn. Cigbǎ, hyɛ, to hwenue hyɛ to lɛblanu nunina tɔn lɛ ná, a ɖike aminyɔ́lɔ towě yɔ́n nǔxe aɖusilɔ towě to wiwà blo, ná lɛblanu nunina towě ni tin nuglɔ: Otɔ́ towě xe mɔnú to nuglɔ, ná suaxɔ etɔn we. Hwenuena hyɛ to dèxo, a ɖi nyɛuwàtɔ lɛ blo: ná yé yíwánna nadó site dó xoɖɛ to sinagogu me, kpóɖɔ to alixoklanji, nadó nyí mimɔ ná gbɛtɔ́ lɛ wutu. Nǔgbó wɛ nyɛ ɖɔ hlan mì, yě ko mɔyí to gigɔ́ mɛ ale yětɔn. Cigbǎ, hwenue hyɛ to ɖɛ̀xo, byɔ́ abò towě mɛ kpóɖɔ, to hwenuena hyɛ ko sú ohɔ̀n towě godo, xoɖɛ̀ hlan Otɔ́ towě xe to nuglɔ. Hwenɛnu, Otɔ́ towě xe nɔ mɔnú to nuglɔ ná suaxɔ etɔn we. Cigbǎ enyí mì to ɖɛ̀xo, mì ɖɔ ɖɔvɔɖɔ nuɖokpólɔ lɛ tɔn ɖilě omɛ akɔta lɛ tɔn nɔ wà dó blo: ná yé nɔ lɛnɖɔ oxó susu ɖiɖɔ wɛ ná zɔ́n bɔ oɖɛ̀ yětɔn ná nyí sisè. Enewutu mì ɖi yé blo: ná Otɔ̀ mìton nyɔ́ onú xe mì tindó núhwèɖo ná, hwɛkpó mì dó byɔ́ ɛ.

- Jesu, to 6:1-8 mɛ (KJV)
Enɛwutu mì nyí vivɛnunɔ ná osɔ̀ blo: ná osɔ̀ ná nyí vivɛnunɔ ná éɖé. Nukpékɔ hlan azán wɛ oylan etɔn.
Jesu, to 6:34 mɛ
To hwenuena ewɔ sè nǔxe ɖɔ yé te, é ɖɔmɔ, “Mɛxe to gángán lɛ ma nɔ tindó nuhudó dotozɔ́nwatɔ tɔn gba, adavo mɛxe to azɔ̀njɛ lɛ. Enɛwutu, mì yì bo kplɔ́n nǔxe exe zɛɛmɛdó, ɖɔ: ‘Lɛblanu wɛ nyɛ jlo, é ma nyí avɔ́sinsan gba,’ Ná nyɛ ma wá nadó ylɔ dódónɔ lɛ gba, adavo ylandónɔ lɛ.”
- 9:12-13
Mì kpɔ́n, nyɛ dó mì hlan ɖi lɛngbɔ dó oxla cɛncɛn: enɛwutu ná mì ni nyɔnuin ɖi oɖàn, bo sɔ dó jijɔmimiɔn ɖi akpóe.
Jesu, to 10:16 mɛ (KJV)
Mì kpɔ́n, Nyɛ to didó mì hlan tayiɖi lɛngbɔ lɛ to oxla lɛ cɛncɛn; enɛwutu mì nyí zinzintɔ tayiɖi oɖàn cogan bo nyí xomɛvɔnɔ tayiɖi akpóe.
- 10:16 (lɛdógbeɖevomɛ ayihɔ́n yɔ́yɔ́ tɔn)
Mì wá dè, mì xe to tuklajɛ, bɔ yè ɖoagban kpinkpɛ̀n ná lɛ, nyɛ nasɔ ná gbɔjɛ mì. Mì yì zɛ̀gɛ̀ ce dó okɔ̀ mìtɔn, ná mì ni sɔ kplon núkpinkplon ce ná xomɛmimiɔnnɔ kpóɖɔ ayixa xwihwɛnɔ wɛ nyɛ: mì nasɔ mɔ gbɔjɛ hlan alinɖɔn mìtɔn lɛ. Ná zɛ̀gɛ̀ ce bɔawú, agbàn ce sɔ fua.
- 11:28-30 (ESV)

Mì nyɛuwàtɔ lɛ, ɖagbe wɛ Isaia ɖɔɖɔɖayǐ ná mì tɔn, ɖɔmɔ, Omɛ xe lɛ yí nùflo yětɔn lɛ dó to gbégbona mi; Cigbǎ ayixa yětɔn tin dɛn sɔ́n dè é.

Ovɔ́ mɛ wɛ yé to sinsɛ̀n-basí hlan mi te, ná gbeɖiɖe gbɛtɔ́ tɔn lɛ wɛ yé nɔ kplɔ́nmɛ tayiɖi nukplɔ́nmɛ lɛ.

- 15:7-9 (KJV)
Hwenɛnu wɛ nukplɔ́nto etɔn lɛ wá, bo ɖɔ hlan ɛn ɖɔmɔ, Hyɛ yón ɛn ɖɔ yè hɛn Falɛsi lɛ ɖaxli hwenuena yé sè oxó xe? É gblɔn ɖɔmɔ, Atin xe Otɔ́ ce olɔn mɛ tɔn ma dó lɛkpó wɛ ná nyí hinhɔ̀nsɛ. Mì jo yé ɖo: alixyamɛtɔ nukúntɔ́nnɔ wɛ yé. Enyí nukúntɔ́nnɔ dó ali xya nukúntɔ́nnɔ, yé omɛ awe lɛ ná jai dó odò mɛ.
- 15:12 -14 (KJV)
É gblɔn ɖɔmɔ: “Atin xe Otɔ́ ce olɔn mɛ tɔn ma dó lɛkpó wɛ ná nyí hinhɔ̀nsɛ. Mì jo yé ɖo. Alixyamɛtɔ nukúntɔ́nnɔ wɛ yé. Enɛwutu, enyí nukúntɔ́nnɔ dó ali xya nukúntɔ́nnɔ, yé omɛ awe lɛ ná jai dó odò mɛ.”
15ː13-14, lɛdógbeɖevomɛ ayihɔ́n yɔ́yɔ́ tɔn
Mɔkɛɖɛ wɛ Otɔ́ ce olɔn tɔn ná yinuwa xɛ mì dó enyí ɖokpóɖokpó mìtɔn ma nɔ jona mɛmɛsunnu etɔn sɔ́n ahun mɛ wá.”
- 18:35, Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Ton
To hwenɛnu, Jesu ɖɔmɔ: “Mì jo yɔkpɔvu lɛ ɖo, mì sɔ tɛnkpɔn nadó glɔnalina yé nadó wá dè é ba blo, ná omɛ mɔnkɔtɔn lɛ wɛ Axɔluɖuta olɔn tɔn tin ná.”

19:14, NIV

Jesu sɔ ɖɔ hlan yé, ɖɔmɔ, Be mìwlɛ ma ko xya to Owé wiwe lɛ mɛ gbèɖé, ɖɔ, Zannu xe didótɔ lɛ gbɛ́ ɖayǐ, Ɖokponɛ wɛ yè hɛn nyí gángánsu xòlɔnglɔnɛn tɔn, Exe wɛ sɔ́n Oklunɔ ɖé, É sɔ jawu to nukún mìtɔn mɛ. Enɛwutu wɛ nyɛ ɖɔ hlan mì, ɖɔ, Yè ná yí axɔluɖu Jixweyɛxwe tɔn sɔ́n mì ɖé, yè nasɔ yí ná akɔta ɖé xe ná dè sinsɛ̀n etɔn jɛgbonu. Kpóɖɔ mɛɖekpókpé xe jai jɛ zannu xe ji, ná nyí gbigbà hannyahannya: cigbǎ mɛɖekpókpé xe ji é ná jai jɛ, é ná vúnvún in ɖi kɔguɖu.
- 21:42-44 (KJV)
“Mɛkplɔ́ntɔ, gbeɖiɖe tɛwɛ klohúgǎn to Osɛ́n lɔ mɛ?” É ɖɔná ɛn ɖɔmɔ: “‘Hyɛ ɖóná yí ahun towě lɛkpó, alinɖɔn towě lɛkpó, kpóɖɔ ayixa towě lɛkpó dó yiwǎnna Jehovah Jixweyɛxwe towě.’ Exe wɛ gbeɖiɖe lɔ xe klohúgǎn bosɔ nyí tintan. Awetɔ lɔ ɖie, xe sɔ tayiɖi tintan lɔ: ‘Hyɛ ɖóná yiwǎnna kɔmɛnu towě ɖi ɖéwe.’ Gbeɖiɖe awe exelɛ ji wɛ Osɛ́n lɔ kpéte kplá ɖo, kpó Yɛxwegán lɛ kpó.”
- 22: 36-40, Owě Wiwe Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Tɔn
Exe wɛ zɔ́n bɔ nyɛ ɖɔná mì ɖɔ, Axɔluɖuta Jixweyɛxwe tɔn ná nyí yíyí sɔ́n mì si bo nyí yíyí ná akɔta ɖé xe ná ɖé sinsɛ́n etɔn lɛ tɔ́n.
- 21:43, Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Ton
Ɖɔmɔ, Wekantɔ lɛ, kpó Falesi lɛ kpó sinai to aisintɛn Moce tɔn mɛ: Enɛwutu onú ɖékpókpé yé ɖégbèná mì, exelɛ mǐ ni nɔ tùnayi é go, bo sɔ nɔ basí; cigbǎ mì basí ɖi azón yětɔn blo: ná yé nɔ ɖɔ, yé ma nɔ wà gba. Mɔwɛ yé dó agbàn kpinkpɛn xe sinnyɛawú hinhɛn, bo zé é dó abó gbɛtɔ́ lɛ tɔn ji; cigbǎ yewlɔsu ma ná yí alɔvi yětɔn ɖokpó dó sɛtɛnna yé gba.
23:2-4, KJV
kpóɖɔ ná jiɖeji sɛ́nhɛngba tɔn wutu, owǎnyi suhúgǎn gbɛtɔ́ lɛ tɔn ná miɔn. Cigbǎ, mɛxe ɖoakɔnna kakajɛ okpóɖo wɛ ná nyí hwinhwlɛngán. Kpóɖɔ yɛxwexo wɛnɖagbe Axɔluɖuta lɔ tɔn exe ná nyí ɖiɖɔ to ayigba fininɔ lɛkpó ji tayiɖi okunnu ɖé ná akɔta lɛkpó, kpóɖɔ hwenɛnu wɛ okpóɖo lɔ ná wá.
24:12-14
To hwenɛnu, oxya Visunnu gbɛtɔ́ tɔn ná sɔawuxya to olɔn, bɔ hɛnnu xe to ayigba ji lɛkpó ná ɖoavǐgbè, yé nasɔ mɔ Visunnu gbɛtɔ́ tɔn ja to aslɔ olɔn tɔn lɛ mɛ to xuhlɔn kpó gigo ɖaxo kpó mɛ.
24:30
Todin, mì kplɔ́nnǔ sɔ́n akpajlɛ̌ ovòtin tɔn exe mɛ: Tlolo xe alà yɔ́yɔ́ etɔn jɛ hwinhwɛ́n ji bo jɔ amà, mì nɔ nywɛ ɖɔ alunlun ko sɛkpɔ. Mɔɖokpólɔ mìwlɛ ga, to hwenue mì mɔ onú exe lɛkpó, mì ni nywɛ ɖɔ ewɔ ko sɛkpɔ, yèɖɔ to ohɔ̀n ji. Nǔgbó wɛ nyɛ ɖɔná mì ɖɔ, hwɛndó exe ma ná juwayi to alixo ɖékpókpé mɛ kaka onú exe lɛkpó nadó jɔ. Olɔn kpó ayigba kpó ná juwayi, cigbǎ oxó ce lɛ ma ná juwayi to alixo ɖékpókpé mɛ.
24: 32-35
“To hwenuena Visunnu gbɛtɔ́ tɔn ná wá to gigo etɔn mɛ kpó angɛli lɛkpó kpó, to hwenɛnu wɛ é ná sinai to ofìn gigonɔ etɔn ji. Akɔta lɛkpó nasɔ nyí bibɛkpli dó nukɔn etɔn, bɔ é ná klan gbɛtɔ́ lɛ ɖovo, yèɖɔ oɖé sɔ́n awetɔ go, kɛɖɛɖilě lɛngbɔxɔtɔ ɖé nɔ klan lɛngbɔ lɛ sɔ́n gbɔgbɔɛ lɛ go ɖo. É nasɔ bɛ lɛngbɔ lɛ dó aɖusilɔ etɔn mɛ, cigbǎ gbɔgbɔɛ lɛ dó aminyɔ́ etɔn mɛ.
25: 31-33, Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Tɔn
“To hwenɛnu, Axɔlu lɔ ná ɖɔná mɛxe to aɖusi etɔn mɛ lɛ ɖɔmɔ: ‘Mì wá, mì mɛxe Otɔ́ ce ko ɖóná lɛ, mì ɖugu Axɔluɖuta lɔ tɔn xe ko nyí awú etɔn wle ɖayǐ ná mì sɔ́n hwenue ayihɔ́n ko nyí didóai. Ná xuvɛ xù mi bɔ mì ná mi nuɖé nadó ɖù; nugbla xù mi bɔ mì ná mi nuɖé nadó nù. Nyɛ nyí jonɔ bɔ mì yí mi kpó gbigbɔ joxɛmɛ tɔn kpó; nyɛ to omɛ́ bɔ mì cinnyɔ́avɔ̀ná mi. Nyɛ jɛazɔ̀n bɔ mì kpénukúndó go é. Nyɛ to gànkpamɛ bɔ mì wá dla mi kpɔ́n.’ To hwenɛnu wɛ dódónɔ lɛ ná gblɔnna ɛn ɖɔmɔ: ‘Oklunɔ, xwetɛnu wɛ mǐwlɛ mɔ we to xuvɛ bo ná núɖùɖù we, kavǐ bɔ nugbla xù we, bo ná nuɖé we nadó nù? Xwetɛnu wɛ mǐ mɔ bɔ a nyí jonɔ bo yí we kpó gbigbɔ joxɛmɛ tɔn kpó, kavǐ bɔ hyɛ to omɛ́ bo cinnyɔ́avɔ̀ná we? Xwetɛnu wɛ mǐ mɔ bɔ a to azɔ̀njɛ kavǐ to gànkpamɛ bo wá dla we kpɔ́n?’ Axɔlu lɔ ná gblɔnna yé ɖɔmɔ, ‘Nǔgbó wɛ nyɛ ɖɔná mì ɖɔ, ɖilě mìwlɛ ko basí i ná ɖokpó to mɛxe hwè húgǎn to mɛmɛsunnu ce exelɛ mɛ, nyɛ wɛ mì basí i ná.’
25: 34-40, Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Tɔn
“Enɛgodo, é ná ɖɔná mɛxe to aminyɔ́ etɔn mɛ lɛ ɖɔmɔ: ‘Mì tɔ́n sɔ́n dè é, mì mɛxe ko nyí ɖɛ̀xodó lɛ, mì yì miyɔ́n maɖokpóɖo xe ko nyí awú etɔn wle ɖayǐ ná Lɛgba kpó angɛli etɔn lɛ kpó mɛ. Ná xuvɛ xù mi, cigbǎ mì ma ná mi nuɖé nadó ɖù; kpóɖɔ nugbla xù mi, cigbǎ mì ma ná mi nuɖé nadó nù. Nyɛ nyí jonɔ, cigbǎ mì ma yí mi kpó gbigbɔ joxɛmɛ tɔn kpó; nyɛ to omɛ́, cigbǎ mì ma cinnyɔ́avɔ̀ná mi; nyɛ jɛazɔ̀n kpóɖɔ nyɛ to gànkpamɛ, cigbǎ mì ma kpénukúndó go é.’ To hwenɛnu, yelɔsu ná gblɔn ɖɔmɔ: ‘Oklunɔ, xwetɛnu wɛ mǐwlɛ mɔ we to xuvɛ kavǐ bɔ nugbla xù we kavǐ nyí jonɔ kavǐ to omɛ́ kavǐ jɛazɔ̀n kavǐ to gànkpamɛ bo ma yilizɔn ná we?’ Hwenɛnu wɛ é ná gblɔnna yé ɖɔmɔ, ‘Nǔgbó wɛ nyɛ ɖɔná mì ɖɔ, ɖilě mìwlɛ ma ko basí i ná ɖokpó to mɛxe hwè húgǎn to omɛ exelɛ mɛ, nyɛ wɛ mì ma basí i ná.’ Omɛ exelɛ nasɔ nyí sinsánsɛ kakadói, cigbǎ dódónɔ lɛ ná nɔgbɛ̀ kakadói.”
25: 41-46, Lɛdógbeɖevomɛ Ayihɔ́n Yɔ́yɔ́ Tɔn
To hwenɛnu, yɛhwenɔgán lɛ kpó mɛxo lɛ kpó kpli dókpɔ́ to awánu yɛhwenɔ ɖaxo xe nɔ nyí Kaifa tɔn mɛ, bo blasé dókpɔ́ nadó gbɔn ayixa gigɛɖɛ dali wle Jesu bo xù i. Cigbǎ, yé to ɖiɖɔmɔ: “É ma ɖóná nyí to xùnhwɛ lɔ hwenu, ná zingiɖi nikaa fɔ́n to gbɛtɔ́ lɛ cɛncɛn.”

26:3-5, KJV

Todin, yɛhwenɔgán lɛ kpó hagbɛ́ Hwɛɖatɛn Ɖaxo Ju lɛ tɔn lɔ kpéte kpó to kunnuɖenu lalo tɔn dǐn sɔta Jesu nadó sɔgan xù i.

26:59, Kjv

kpɔnfi dógɔ́

Wɛnɖagbe Malku tɔn
Wɛnɖagbe Luku tɔn
Wɛnɖagbe Johanu tɔn
Wɛnɖagbe Tɔmasi tɔn
Jesu
Yɛxwexoɖiɖɔ Osó ji tɔn (Weta 5, 6, kpó 7 kpó Wɛnɖagbe Matiu tɔn)

Nɔtɛn ɖokpédidó tɔn ɖévo lɛ